مشاوره خانواده و زوجین | مرکز روانشناسی ادوین

مشاوره خانواده و زوجین یکی از مهمترین حوزههای روانشناسی کاربردی است که با هدف بهبود ارتباطات، حل تعارضات و ارتقای رضایت در روابط صمیمی ارائه میشود. در فرهنگ ما که ارزش زیادی برای پیوندهای خانوادگی قائل است، نیاز به خدمات تخصصی مشاوره هر روز بیشتر حس میشود. زوجها با مشکلاتی چون عدم تفاهم، سردی عاطفی، درگیریهای مکرر، خیانت یا حتی بحرانهای زناشویی مواجهاند که عبور سالم از اینها نیازمند همراهی یک متخصص مجرب است. رویکرد هیجانمدار (Emotion-Focused Therapy) یکی از روشهای علمی و کارآمد است که تأکید آن بر درک و تنظیم هیجانات در رابطه است تا زوجها بتوانند به بازسازی ارتباط عمیق و صمیمانه دست یابند.
مفهوم و اهمیت هیجان در روابط زوجین
هیجانها نیروی محرکه ارتباط انسانی هستند. در یک رابطه زناشویی، هیجانها بهطور مستقیم نحوه تعامل، پاسخدهی و اتصال زوجین را شکل میدهند. زمانی که هیجانها شناخته، پذیرفته و بهطور سازنده ابراز شوند، رابطه رشد یافته و صمیمیت افزایش مییابد. رویکرد هیجانمدار معتقد است بسیاری از مشکلات زوجین نه صرفاً در رفتارها، بلکه در هیجانهای نادیدهگرفتهشده نهفتهاند؛ برای مثال، ترس از رهاشدگی، غم پنهان یا خشم سرکوبشده میتواند بارها منجر به درگیری شود، بدون آنکه زوجین خودِ هیجان را بشناسند.
اصول رویکرد هیجانمدار در درمان زوجین
رویکرد هیجانمدار بر سه اصل کلیدی تأکید دارد: پذیرفتن هیجان بهعنوان منبع اطلاعات مهم، استفاده از هیجان برای هدایت تصمیمگیری و ایجاد تغییر در ساختار هیجانی رابطه. در این مدل درمانی، درمانگر به زوج کمک میکند تا هیجانهای پنهان را شناسایی کنند، آنها را بهصورت سالم و ایمن ابراز نمایند و الگوهای ناکارآمد پاسخدهی هیجانی را با الگوهای سالم جایگزین کنند. این فرآیند، بنیادی برای بازسازی اعتماد، تعمیق ارتباط و ایجاد امنیت عاطفی در رابطه فراهم میآورد.
چرخههای ناسازگار و نقش EFT در تغییر آنها
زوجین اغلب در چرخههای ناسازگار گرفتار میشوند؛ مثلاً یکی کنارهگیری میکند و دیگری تلاش میکند با فشار بیشتر ارتباط را حفظ کند. این چرخه دوبارهوارده، هیجانات منفی را تشدید میکند. در EFT درمانگر به زوج کمک میکند تا این چرخهها را متوقف کنند، هیجانات اساسی را زیر ذرهبین ببرند و پاسخهای جدیدی بسازند که بهجای دور شدن، بههم نزدیکتر شوند. با درک اینکه پشت هر رفتار، یک نیاز هیجانی واقعی وجود دارد، زوجین میآموزند واکنشهای سالمتری ایجاد کنند.
مراحل فرایند درمان هیجانمدار زوجین
درمان هیجانمدار زوجین معمولاً در سه مرحله اساسی انجام میشود: ۱) ارزیابی و تدوین الگوهای تعاملی، ۲) ایجاد آگاهی و بازسازی هیجانات، و ۳) تثبیت الگوهای جدید ارتباطی. در مرحله اول، درمانگر به شنیدن داستان رابطه میپردازد و الگوهای منفی را شناسایی میکند. در مرحله دوم، به زوج کمک میشود تا هیجانهای پنهان و نیازهای پشت آنها را کشف کنند. و نهایتاً در مرحله سوم، زوج یاد میگیرند الگوهای ارتباطی جدید بسازند و در زندگی روزمره آنها را به کار بگیرند.
مراحل فرایند درمان هیجانمدار زوجین
درمان هیجانمدار زوجین معمولاً در سه مرحله اساسی انجام میشود: ۱) ارزیابی و تدوین الگوهای تعاملی، ۲) ایجاد آگاهی و بازسازی هیجانات، و ۳) تثبیت الگوهای جدید ارتباطی. در مرحله اول، درمانگر به شنیدن داستان رابطه میپردازد و الگوهای منفی را شناسایی میکند. در مرحله دوم، به زوج کمک میشود تا هیجانهای پنهان و نیازهای پشت آنها را کشف کنند. و نهایتاً در مرحله سوم، زوج یاد میگیرند الگوهای ارتباطی جدید بسازند و در زندگی روزمره آنها را به کار بگیرند.
نقش درمانگر در رویکرد هیجانمدار
در EFT نقش درمانگر فراتر از یک ناظر ساده است. درمانگر بهصورت فعال به کشف هیجانات عمیق زوج کمک میکند، به ایجاد فضایی ایمن و بدون قضاوت میپردازد و به زوج آموزش میدهد چگونه هیجانها را سالم ابراز کنند. درمانگر بهعنوان یک راهنمای همدل و معتبر عمل میکند که با ایجاد اعتماد و امنیت، زوج را در کشف و مواجهه با هیجانها همراهی مینماید.
کاربردهای EFT در درمان تعارضهای رایج زوجین
رویکرد هیجانمدار در طیف وسیعی از تعارضهای زوجین مؤثر است؛ از مشکلات ارتباطی و نبود صمیمیت گرفته تا بحرانهای بعد از خیانت، اختلافات فرزندپروری، مسائل جنسی یا بحرانهای مالی. این مدل درمانی به زوجین میآموزد چگونه بهجای تقابل و دفاع، با یکدیگر همدلی کنند، هیجانهایشان را بشناسند و پاسخهایی سازنده ارائه دهند که منجر به بهبود مستمر رابطه شود.
اهمیت ایمنی هیجانی در روابط
ایمنی هیجانی یعنی اینکه هر یک از زوجین احساس کند میتواند بدون ترس از رد یا قضاوت، افکار و هیجانهایش را ابراز کند. تحقیقات نشان دادهاند که ایمنی هیجانی رکنی اساسی برای رضایت بلندمدت در رابطه است. EFT با تقویت این حس امنیت به زوجین کمک میکند تا بهجای دفاع و انکار، بههم نزدیکتر شوند و احساس ارزشمندی و تعلق را تجربه کنند.

بازخورد مثبت درمان و تأثیرات بلندمدت
زوجینی که با رویکرد هیجانمدار درمان را طی میکنند، اغلب گزارش افزایش صمیمیت، بهبود ارتباط، کاهش تعارض و فهم عمیقتر از نیازهای یکدیگر را میدهند. تاثیرات این درمان فراتر از جلسات است و زوجین میآموزند چگونه در مواجهه با چالشهای آینده، هیجانهایشان را بهدرستی مدیریت و بهطور موثر با هم ارتباط برقرار کنند.
تجربه درمان در کلینیک روانشناسی ادوین
در کلینیک روانشناسی ادوین بهترین مرکز روانشناسی شرق تهران در پیروزی تهران با مدیریت دکتر مریم السادات دریاباری، خدمات تخصصی مشاوره خانواده و زوجین با رویکرد هیجانمدار در فضایی امن و حرفهای ارائه میشود. تیم متخصص این مرکز با بهرهگیری از آخرین پژوهشها و تکنیکهای درمانی، زوجین را در مسیر بازسازی ارتباط، تقویت پیوند عاطفی و ایجاد رضایت پایدار همراهی میکند. تجربه درمان در این کلینیک بر پایه همدلی، احترام و تخصص استوار است و بسیاری از مراجعین پس از گذراندن فرآیند درمان، به بهبود قابلتوجهی در کیفیت رابطه خود دست یافتهاند.
فرایند مراجعه و جلسات مشاوره
فرایند مراجعه به مشاوره خانواده معمولاً با یک جلسه ارزیابی آغاز میشود تا نیازها، تاریخچه رابطه و اهداف زوج شناسایی شود. سپس برنامه درمانی مطابق با رویکرد هیجانمدار تدوین میگردد. جلسات بهطور معمول هفتگی برگزار میشوند و زوجین در هر جلسه مهارتهای جدیدی در شناخت و تنظیم هیجانها، ارتباط ایمن و پاسخدهی موثر میآموزند. درمانگر در طول این مسیر زوجین را حمایت و هدایت میکند تا به نتایج ملموس دست یابند.
چالشها و راهکارها در درمان هیجانمدار
مواجهه با هیجانهای عمیق و آسیبزای گذشته ممکن است در ابتدا برای برخی زوجین چالشبرانگیز باشد. اما با حمایت درمانگر و رویکرد مرحلهای EFT، این چالشها به فرصتی برای رشد و درک بهتر از خود و شریک زندگی تبدیل میشوند. تمرینهای هیجانی خارج از جلسات، بازتابهای ساختاریافته و حمایت مداوم درمانگر، مسیر بهبود را تسهیل میکند.
نقش خانواده و حمایت اجتماعی
اگرچه درمان هیجانمدار بر رابطه زوج متمرکز است، اما نقش خانواده و حمایت اجتماعی در تقویت نتایج درمانی غیرقابلانکار است. خانوادههای دارای درک و حمایت مناسب از فرآیند درمان، اغلب زمینهای فراهم میکنند که زوجین در آن بهتر بتوانند الگوهای جدید ارتباطی را تقویت کنند، بهویژه در مسائلی چون تربیت فرزندان یا تصمیمگیریهای مهم زندگی.
نتیجهگیری: مسیر بهبود و امید
مشاوره خانواده و زوجین بر اساس رویکرد هیجانمدار، فرصتی برای درک عمیقتر خود و شریک زندگی، بازسازی اعتماد و ایجاد ارتباطی سالمتر ارائه میدهد. اگر شما یا شریک زندگیتان در مسیر روابط خود دچار چالش هستید، دریافت راهنمایی تخصصی از مراکزی مثل کلینیک روانشناسی ادوین بهترین مرکز روانشناسی شرق تهران در پیروزی تهران با مدیریت دکتر مریم السادات دریاباری میتواند نقطه شروع تحول باشد. این مسیر ممکن است پرچالش باشد، اما با همراهی یک درمانگر مجرب، امید، بهبود و صمیمیت دوباره برای بسیاری از زوجها قابلدسترسی است.